bombardowaniu miasta<\/a>. Miasto to dozna\u0142o ogromnych zniszcze\u0144 i chyba nie by\u0142o w tym \u017cadnego przypadku, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ono by\u0142o pierwsze. Nim jednak dojechali\u015bmy do miasta, N. pokaza\u0142 nam cmentarzysko ruskiej techniki mi\u0119dzy Kijowem, a Bucz\u0105. I tu powiem Wam, \u017ce jak tylko to zobaczy\u0142em to mia\u0142em ciarki na ca\u0142ym ciele. Nie mog\u0142em te\u017c si\u0119 powstrzyma\u0107 od pogrzebania w ziemii bo le\u017ca\u0142o tam o dziwo jeszcze troch\u0119 ciekawych rzeczy. N. m\u00f3wi\u0142 \u017ce i tak wybrane wszystko co lepsze. Przez najbli\u017csze dni mia\u0142em tak czarne paznokcie, \u017ce dopiero po powrocie uda\u0142o mi si\u0119 je doczy\u015bci\u0107.<\/p>\n
W drodze na to miejsce krajobraz zacz\u0105\u0142 si\u0119 diametralnie zmienia\u0107 . Obrazy widziane w Internecie stawa\u0142y si\u0119 namacalnym widokiem. To jest w\u0142a\u015bnie to „co\u015b” co bardzo chcia\u0142em do\u015bwiadczy\u0107, poczu\u0107. Tu spalona stacja paliw, jakie\u015b wielkie hale, spalone i po\u0142o\u017cone blachy. Tu ostrzelany dom, a przy drodze napis „MINY” z gro\u017an\u0105 czaszk\u0105, narysowan\u0105 tu\u017c obok. Kij\u00f3w jest jeszcze pozorn\u0105 oaz\u0105 spokoju, ale kiedy tylko przekracza si\u0119 jego granic\u0119 (jest tutaj blokpost<\/em> czyli po prostu punkt kontrolny pod kontrol\u0105 \u017co\u0142nierzy), wchodzi si\u0119 w stref\u0119 wojny. Wojny kt\u00f3ra swoje pi\u0119tno odcisn\u0119\u0142a na pokoleniach, a trwa\u0142a nieca\u0142e 1.5 miesi\u0105ca. Tak mniej wi\u0119cej mo\u017cna to opisa\u0107.<\/p>\nSamoch\u00f3d jecha\u0142 dalej. N. pokazuje nam bezimienne miejsca, kt\u00f3rych nigdy nie widzia\u0142em. Droga w lesie. Taka jak ka\u017cda inna. Tu dom. A tu \u015blad. Tu ch\u0142opaki z armii ukrai\u0144skiej wysadzili czo\u0142g. Dalej to samo. S\u0105 tylko \u015blady i wryte w pami\u0119ci N. kt\u00f3ry co chwil\u0119 ponosi si\u0119 emocjom, wspomnieniom, a wtedy nie jeste\u015bmy ju\u017c w stanie rozumie\u0107 o czym opowiada. My\u015bl\u0119, \u017ce nie trzeba nawet pr\u00f3bowa\u0107 nam tego zrozumie\u0107. Gdzie\u015b pod\u015bwiadomie, siedz\u0105c, maj\u0105c obok siebie szyby auta, czuje \u017ce jestem w jakim\u015b \u017cywym muzeum wojny. Zamkni\u0119ty. \u015awiadomie si\u0119 od tego odcinam, chocia\u017c wiem, \u017ce mnie to z\u0142amie.<\/p>\n
Samoch\u00f3d jecha\u0142 dalej. Nie gra\u0142a \u017cadna muzyka, a ja z ka\u017cdym kilometrem milcza\u0142em w sobie bardziej. Co chwil\u0119 tylko z moich ust wychodzi\u0142o tylko te kilka s\u0142\u00f3w. Masakra. Dramat. To straszne.<\/em> Widok zniszczonych dom\u00f3w, a w zasadzie wszystkiego co cz\u0142owiek tam mo\u017ce sobie wyobrazi\u0107 jest trudne do opisania. Uwierzcie mi. Czu\u0142em, \u017ce zamykam si\u0119 w sobie by jak najmniej dostawa\u0107 od\u0142amkami miejsc i historii, kt\u00f3rymi raczy\u0142 nas N. I to by\u0142o bardzo wa\u017cne bo bez kontekstu wiele miejsc by\u0142o totalnie nieznanych, chocia\u017c wiem, \u017ce za ka\u017cd\u0105 dziur\u0105 w p\u0142ocie, oknie, fasadzie, samochodzie kryje si\u0119 ludzki dramat. To ju\u017c dawno zrozumia\u0142em, ale dopiero tutaj jest to fundament. Wiele os\u00f3b ignoruje to, dlatego te\u017c zwyczajowo nie da si\u0119 czyta\u0107 komentarzy ludzi w socialmediach, kt\u00f3rzy ca\u0142ymi swoimi duszami lej\u0105 szambo. \u0141atwiej nie rozumie\u0107 jak my\u015ble\u0107. \u0141atwiej si\u0119 podda\u0107 bzdurom.<\/p>\nWiele drogowskaz\u00f3w jest zniszczonych, zamalowanych czy zas\u0142oni\u0119tych. Tak dzia\u0142ali ludzie by odci\u0105\u0107 raszyst\u00f3w od sprawnej nawigacji. Przy drodze widnieje napis \u0411\u043e\u0440\u043e\u0434\u044f\u043d\u043a\u0430. Dojechali\u015bmy. Zaniem\u00f3wi\u0142em.<\/p>\n
Ulica Centralna. Przy niej mie\u015bci si\u0119 wszystko to co potrzebuje miasto do \u017cycia. Moim oczom ukazuj\u0105 si\u0119 bloki z szarej p\u0142yty, sowieckie, jakich wsz\u0119dzie pe\u0142no, jakie lubi\u0119 fotografowa\u0107. Spalone. Zniszczone z zawalonymi klatkami schodowymi. K\u0105tem oka widz\u0119 jak na \u015bcianie jeszcze co\u015b wisi. Tu by\u0142a \u0142azienka, wida\u0107 nawet muszl\u0119 klozetow\u0105 i pralk\u0119. Reszty nie ma. Przepa\u015b\u0107.<\/p>\n
Nasze auto jedzie normaln\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, ale ja widz\u0119 wszystko w zwolnionym tempie. Moje oko szybko zbiera jak najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 obraz\u00f3w, miejsc, chwil. Czu\u0142em si\u0119, \u017ce wi\u0119cej tego miejsca nie zobacz\u0119. By\u0142o to dziwne uczucie. I nagle dojechali\u015bmy pod miejsce szczeg\u00f3lne. Miasteczko kontenerowe zwane przez Ukrai\u0144c\u00f3w modulary<\/em>. Zosta\u0142o to ofiarowane przez Polsk\u0119. Na betonowym murze kto\u015b namalowa\u0142 flagi Polski i Ukrainy.<\/p>\n
Miasteczko kontenerowe sk\u0142ada si\u0119 z wielu segment\u00f3w. \u0141azienki rzecz jasna i pokoje z pi\u0119trowymi \u0142\u00f3\u017ckami. Sto\u0142\u00f3wka, pralnia i miejsca do \u017cycia. W spokoju. Dla tych kt\u00f3rzy zostali, prze\u017cyli i nie maj\u0105 gdzie ucieka\u0107. Na kontenerach napis, kt\u00f3ry wzrusza, kt\u00f3ry powoduje, \u017ce jestem cholernie z nas dumny:<\/p>\n
\n#PolandFirstToHelp<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\nNie\u015bmia\u0142o wchodz\u0119 do \u015brodka. Wchodz\u0119 jedynie do \u0142azienki, reszt\u0119 zobacz\u0119 w innym miasteczku. To dzi\u015b jest czyj\u015b jedyny dom. Kr\u0119cimy si\u0119 w najbli\u017cszej okolicy i N. otwiera nam jak\u0105\u015b bram\u0119 i widzimy miejsce w kt\u00f3rym stacjonowali raszy\u015bci. W oczy rzuca si\u0119 rozwalony karton po ruskiej racji \u017cywno\u015bciowej i cholerny brud. Wsz\u0119dzie puste butelki po alkoholu. N. m\u00f3wi \u017ce ma prac\u0119, \u017ceby\u015bmy spacerowali po mie\u015bcie. \u017be nie mo\u017ce dalej nam towarzyszy\u0107.<\/p>\n
Jad\u0105c na Ukrain\u0119 stara\u0142em si\u0119 o akredytacj\u0119 jako freelancer, niestety zosta\u0142a ona odrzucona, a na legalny dupochron nie mia\u0142em ju\u017c czasu, chocia\u017c prowadzi\u0142em rozmowy z Polskim Radiem. Papierologia zabija wszystko wi\u0119c jad\u0105c tam nie mia\u0142em ze sob\u0105 \u017cadnego papieru, jedyny to polski paszport. Jednak obecno\u015b\u0107 N. to by\u0142a najlepsza akredytacja jak\u0105 tylko mo\u017cna mie\u0107 na tym terenie. Nie\u015bmia\u0142o musz\u0119 tu doda\u0107, \u017ce dobro wraca i wr\u00f3ci\u0142o. W przypadku jakiej\u015b kontroli, N. powiedzia\u0142 \u017ce mamy do niego telefon i on wszystko za\u0142atwi. Podczas ca\u0142ego pobytu (nie licz\u0105c blokpost\u00f3w – mo\u017ce o tym napisz\u0119 kiedy\u015b) nie byli\u015bmy kontrolowani, obwieszeni sprz\u0119tem, mo\u017ce budzili\u015bmy ciekawo\u015b\u0107. Zreszt\u0105 nie wa\u017cne gdzie si\u0119 jest i tak to jako\u015b przyci\u0105ga oczy, chocia\u017c zawsze staram si\u0119 nie rzuca\u0107 w oczy. Nigdy i nigdzie. Na moim plecaku flaga Polski, a obok jeszcze jedna Polski i Ukrainy.<\/p>\n
Ulica Centralna. Na mapie przedstawi\u0142em miejsca, kt\u00f3re fotografowa\u0142em. Jak wida\u0107, wszystko mie\u015bci si\u0119 przy g\u0142\u00f3wnej ulicy. Doskona\u0142ym narz\u0119dziem do zapami\u0119tywania lokalizacji jest telefon, a w\u0142a\u015bciwie zdj\u0119cia, kt\u00f3re zapisuj\u0105 w sobie wszystkie te geolokalizacje. Potem bardzo to u\u0142atwia weryfikacj\u0119 miejsc.<\/p>\n
Fotografuj\u0105c skupia\u0142em si\u0119 na zniszczeniach, w\u0142a\u015bciwie to one by\u0142y g\u0142\u00f3wnym punktem, zadaniem tego wyjazdu. Postanowi\u0142em, \u017ce b\u0119dzie to dokumentacja tego co pozostawili po sobie raszy\u015bci. Ogl\u0105danie tych miejsc, przenikanie w ich przestrze\u0144 nie by\u0142o \u0142atwe. Obserwowanie miejsc dramatu niewinnych ludzi, kt\u00f3rzy zgin\u0119li bo tam po prostu mieszkali. Bo ich miasto by\u0142o na drodze do Kijowa. Wystarczy wej\u015b\u0107 w artyku\u0142 na Wikipedii i zestawi\u0107 to z miejscami, a zwyczajnie odejmuje mow\u0119.<\/p>\n
„Niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy ukrywali si\u0119 w piwnicach przez 38 dni. 26 marca 2022 r. Rosja, odparta z Kijowa, stopniowo wycofywa\u0142a si\u0119 z regionu, by skoncentrowa\u0107 si\u0119 na Donbasie. Burmistrz Borodzianki powiedzia\u0142, \u017ce kiedy rosyjski konw\u00f3j przemieszcza\u0142 si\u0119 przez miasto, rosyjscy \u017co\u0142nierze strzelali przez ka\u017cde otwarte okno. Oszacowa\u0142, \u017ce zgin\u0119\u0142o co najmniej 200 os\u00f3b.”<\/em><\/p><\/blockquote>\n\/St\u00f3j strzelaj\u0105\/<\/figcaption><\/figure>\n\/Str\u00f3j miny\/<\/figcaption><\/figure>\nCz\u0142owiek wchodzi do czyjego\u015b mieszkania, na tapczanie le\u017c\u0105 ksi\u0105\u017cki, albumy, dzieci\u0119ce zabawki i od razu w g\u0142owie uk\u0142ada si\u0119 jaka\u015b historia. W kuchni otwarty s\u0142oik z og\u00f3rkami, a wszystko pe\u0142ne od\u0142amk\u00f3w szk\u0142a. Niczego nie dotykam, nic nie zabieram, fotografuj\u0119 w ciszy. Bo cisza jest tu okrutna. Podchodz\u0119 do okna i przez brak szyby wpada przeci\u0105g, gor\u0105cego letniego, niewinnego powietrza. Za oknem pi\u0119kny widok na \u0142\u0105k\u0119 i oddalone drzewa. Dopiero m\u00f3j ruch u\u015bwiadamia mi, \u017ce jestem w mieszkaniu kt\u00f3re zosta\u0142o ostrzelane. Widz\u0119 zdj\u0119cie ze \u015blubu, jaki\u015b prze\u0142om lat 80\/90. To pewnie mieszka\u0144cy tego mieszkania. Na sznurku w \u0142azience od lutego suszy si\u0119 pranie, a na haku w przedpokoju wisi jaka\u015b kurtka. Fotografuj\u0119 to dok\u0142adnie, a tak mi si\u0119 wtedy wydawa\u0142o i wychodz\u0119. Delikatnie przymykaj\u0105c drzwi. Zapisuj\u0119 w g\u0142owie wszystko by potem o tym my\u015ble\u0107, przepisa\u0107 to tutaj, opowiedzie\u0107 komu\u015b czym s\u0105 \u015blady prawdziwej wojny.<\/p>\n
Ten budynek mia\u0142 takich klatek schodowych mo\u017ce trzy, cztery. Jednej nie ma. Po prostu nie ma. Zosta\u0142y tylko drzwi do niej, a reszty mieszka\u0144 nie ma. Tu musia\u0142a uderzy\u0107 rakieta, inna bomba, czyste z\u0142o, grzebi\u0105c ludzi na zawsze. A ja sta\u0142em obok w czyim\u015b mieszkaniu. I w tym wszystkim przera\u017ca\u0142o mnie tak wiele rzeczy, a wszystko to nie mia\u0142o miejsca 70 lat temu tylko wiosn\u0105, a ja by\u0142em latem.<\/p>\n
Id\u0105c dalej ulic\u0105 dotar\u0142em do kraw\u0119dzi miasteczka, tam kolejne zniszczone zabudowania, a w oczy rzuci\u0142y mi si\u0119 dwie rzeczy. Zniszczona restauracja, kt\u00f3r\u0105 kto\u015b pewnie ju\u017c nigdy nie odbuduje, a obok jaka\u015b filia banku, gdzie dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn wzi\u0119\u0142o si\u0119 na powa\u017cnie za odbudow\u0119 stalowej konstrukcji. Sta\u0142em obok nich i fotografowa\u0142em zniszczone zabudowania, wida\u0107 w moim wizjerze, w mojej klatce bezpiecze\u0144stwa kawa\u0142ki czyi\u015b mieszka\u0144. Tu empatycznie widzia\u0142em siebie, kt\u00f3ry w chwil\u0119 traci wszystko. Ta my\u015bl nie pozwala mi si\u0119 uwolni\u0107, ale te\u017c nie broni\u0142em si\u0119 przed tym. Widzia\u0142em, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie musi by\u0107.<\/p>\n
Ulic\u0105 Centraln\u0105 jad\u0105 czo\u0142gi, ja ich nie widz\u0119, ja je s\u0142ysz\u0119, a trudno tych bestii nie czu\u0107. Zd\u0105\u017cy\u0107 ich sfotografowa\u0107 nie mog\u0142em, a po drugie trzymaj\u0105c si\u0119 zasad fotografowa\u0107 ich nie wolno. Chocia\u017c zobaczy\u0107, ale nie mog\u0142em bo sta\u0142em przed kolejnym budynkiem. Przed wej\u015bciem na klatk\u0119 schodow\u0105 jakie\u015b zimowe ubrania dla dzieci. Za moimi plecami przygniecione auto i rozwalony dom jednorodzinny. Mi\u0119dzy budynkami wielka dziura od uderzenia rakiety. Snujemy si\u0119 mi\u0119dzy tymi ruinami, fotografuj\u0119, zagl\u0105dam tu i tam, za ka\u017cdym razem patrz\u0105c po czym id\u0119. Tu najwi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo. Trzeba bardzo uwa\u017ca\u0107 po czym si\u0119 chodzi i gdzie si\u0119 chodzi. Jeszcze na wielu budynkach widniej\u0105 napisy „Uwaga miny!” bo przecie\u017c raszy\u015bci, zostawili po sobie ogrom min. O tym jeszcze napisz\u0119. I przygl\u0105dam si\u0119 jak zawalony gara\u017c zniszczy\u0142 samoch\u00f3d. Zagl\u0105dam do \u015brodka, le\u017c\u0105 jakie\u015b rzeczy. Idziemy dalej. Oczywi\u015bcie mo\u017cna tu pisa\u0107 i pisa\u0107, a nawet opowiedzie\u0107 o tym jak pod klatk\u0105 sta\u0142 spalony samoch\u00f3d, ale od tego zawsze s\u0105 fotografie. One s\u0105 wyznacznikiem naszej pami\u0119ci i naszej prawdy. Ha\u0142as.<\/p>\n
Ulic\u0105 jad\u0105 dwa wozy opancerzone, huk silnik\u00f3w, na nich siedz\u0105 \u017co\u0142nierze, powiewa flaga Ukrainy. \u017b\u00f3\u0142\u0107 letnich p\u00f3l i b\u0142\u0119kit nieba. Macham im, oni machaj\u0105 mi. Bo chocia\u017c jestem Polakiem, wiem \u017ce Ci faceci (kobiety te\u017c), walcz\u0105 tak\u017ce o nas i za nas. To nawet nie podlega dyskusji. Ciarki id\u0105 po ciele. Moja g\u0142owa zapycha si\u0119 totalnie. Kolejne zabudowania i charakterystyczne „V” na p\u0142otach, budynkach, \u015bcianach. Jak zapewne wiecie, najbardziej znana jest literka „Z”.<\/p>\n
\nZ \u2014 „si\u0142y wschodnie”<\/span><\/li>\nZ (w kwadracie) \u2014 „si\u0142y z Krymu”<\/span><\/li>\nO \u2014 „si\u0142y z Bia\u0142orusi”<\/span><\/li>\nV \u2014 „piechota morska”<\/span><\/strong><\/li>\nX \u2014 „czecze\u0144cy”<\/span><\/li>\nA \u2014 „si\u0142y specjalne”<\/span><\/li>\n<\/ul>\nDocieramy do naszego punktu zero. Tam N. maj\u0105c jeszcze do obgadania z innymi \u017co\u0142nierzami spraw wiele, odsy\u0142a nas do punktu gdzie pracuj\u0105 wolontariusze z Turcji. Na tle zniszczonego du\u017cego budynku, bez \u017cadnych s\u0142\u00f3w wydaj\u0105 przepyszn\u0105 zup\u0119. S\u0142o\u0144ce pra\u017cy, zupa smakuje, a tu i tam kr\u0119ci si\u0119 jaki\u015b piesek. Wsiadamy do auta i ruszamy zobaczy\u0107 nowe miejsce.<\/p>\n
Tej nocy przyjd\u0105 pierwsze sny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Poci\u0105g Lw\u00f3w – Kij\u00f3w. Wygodne przedzia\u0142y i ta \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jeszcze 8-9 godzin podr\u00f3\u017cy i b\u0119dzie cz\u0142owiek u celu. Wagon pe\u0142ny, a poci\u0105g rusza o czasie, dociera na miejsce docelowe o czasie. Gdyby nie olejone ta\u015bm\u0105 szyby, czu\u0142em si\u0119 jak late 2019 roku. To ostatni znany mi rok kiedy wszystko mo\u017cna by\u0142o planowa\u0107 i co […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12010,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[407,2080,123],"tags":[2088,2081,761,2091,2089,472,2087,2085,989,739,2084,2092,421,2082,2083,2090,2093,2086,862],"class_list":["post-11977","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ukraina","category-wojna-w-ukrainie","category-wschod","tag-armia-rosji","tag-borodzianka","tag-canon","tag-kiev-region","tag-obwod-kijowski","tag-robert-danieluk","tag-rosjanie","tag-ruski-mir","tag-ukraina","tag-ukraine","tag-war","tag-war-destruction","tag-wojna","tag-2082","tag-2083","tag-2090","tag-2093","tag-2086","tag-862"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11977"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12026,"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11977\/revisions\/12026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/robertdanieluk.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}